• BIST 104.123
  • Altın 145,814
  • Dolar 3,4910
  • Euro 4,1702
  • Ankara 15 °C
  • İstanbul 20 °C
  • İzmir 18 °C

Çalışan Motivasyonu Deyince Kısaca Aklıma Gelenler…

Dr. Umut Köksal

Bu yazımda  motivasyon, bir diğer ifade ile işletme yönetiminde çalışan motivasyonunun önemi üzerinde duracağım.

Öncelikli olarak motivasyon kavramını tanımlamakta fayda var.

Temelde kişinin davranışlarıyla ilgili bir kavram olan motivasyon, Latince Movere, kelimesinden gelmektedir. Teşvik etmek, etki altına almak, harekete geçirmek vs. gibi anlamlara sahiptir. İnsanların belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere motivasyon tanımlanabilir(1).

Motivasyon, bireyde oluşan ilk isteklerin ve arzuların seçilmesinde,  bunların önem ve önceliklerine göre sıralanmasında, planlanmasında ve başarılı yada başarısız bir şekilde yerine getirilmesinde kullanılan ve bilişsel süreçlerin ve motor davranışların oluşmasına sebep olan, yönlendiren, düzenleyen, artıran, bitiren ve değerlendiren, sürekli değişen kümülatif bir hareketlenmedir(2).

Bir iş ortamında performansın oluşması açısından,yetkinlik dışında, işin etkin etkin organizasyonu ve motivasyon da gereklidir.

Hangi işletmeye gidersek gidelim, hangi insan kaynakları yöneticisi ile konuşursak konuşalım, ‘’bizim için çalışanlarımızın motivasyonu çok önemlidir, motivasyona çok önem veriyoruz’’ gibi sözler duyarız. Ama işin aslı, en azından kendi gözlemlerim çerçevesinde çalışan motivasyonu konusunun çok da uygulamaya geçtiği konusunda tereddütlerim var. Motivasyon, dediğim gibi performansın oluşması için gerekli olan bileşenlerden bir tanesidir.

Motivasyon yoksa, ulaşılabilecek optimal performansın da elde edilmesi zor olabilecektir. İşletme yönetimleri şayet kurumsal bir performans yönetim sistemini kurumlarında hayata geçirmek istiyorlar ise, bu sistemi, yenilikçi-yaratıcı çalışan motivasyonu uygulamalarından ayrı düşünmemeleri gerekir.

Bir işletme için motivasyon, bir çalışanı çalışmaya başlatan ve devamını sağlayan etkiler bütünüdür(3). Bu nedenle çalışanın yapmakta olduğu görevi ile ilgili tüm ana ve alt faktörler dikkatlice analiz edilmeli, işletmelerin insan kaynakları yönetimleri çalışan motivasyonu konusuna ayrı önem vermelidirler.

Çalışanlara yönelik motivasyon uygulamalarında şu hususlara dikkat edilmesi gerekir(4):

  • Bireylere gereken değeri verip, onları cesaretlendirmek ve teşvik etmek,
  • Başarılı olanlara yükselme ve ilerleme şansı tanımak,
  • Çalışanları sürekli eğitmek ve onlara eşit davranmak,
  • Çalışana başkaları yanında küçük düşürücü eleştirilerde bulunmamak,
  • Çalışanların sorunları ile ilgilenmek,
  • Çalışanlara örnek olmak ve onların başarı ve başarısızlıkları konusunda bilgi vermek ve çözümler bulmaya çalışmak

 Başlıca motivasyon araçları neler olabilir?

  • Ekonomik araçlar
  • Psiko-sosyal araçlar
  • Organizasyonel ve sosyal araçlar
  • Otonom çalışma
  • İş Delegasyonu
  • Eğitim-Gelişme Fırsatı
  • Kariyer Planlama Fırsatı vb. birçok araç burada sıralanabilir.

Hangi çalışan için hangi aracın ağırlıklı olarak kullanılacağı hususu net değildir,ya da bir diğer ifade ile bireysel düzeyde, çalışan bazlı analiz edilmelidir. Bunun nedeni bir çalışan yönetme olan yönetici için en büyük darboğazın, farklı ihtiyaç ve kişilik yapılarına sahip çalışanlar için, işletme ve bölüm hedefleri ile bir yandan uyumlu, diğer yandan çalışan memnuniyetini olumlu etkileyen, inandırıcı motivleri seçmek ve doğru kişilere doğru motivasyon araçlarını uygulamaktır. İnsanların ihtiyaçları da sürekli değiştiğinden, motivasyon yönetiminin birey bazlı ve bireysel ihtiyaçlar dikkate alınarak etkin bir şekilde yapılması elzemdir.

YARARLANILAN KAYNAKLAR

  1. BİNGÖL, D., 1997., Personel Yönetimi, Beta Yayınevi, İstanbul, 442 s.
  2. Yılmaz, E. (2007). Ortaöğretimde İngilizce Derslerinde Öğrenci Başarısında Motivasyonun Rolü: Bartın İli Örneği. (Yüksek Lisans Tezi). Karaelmas Üniversitesi, Zonguldak.
  3. Bursalıoğlu, Z. (1994). “Okul Yönetiminde Yeni Yapı ve Davranış”, Ankara: Pegem Yayıncılık.
  4. Efil, İsmail (2009), Yönetim ve Organizasyon, 10. Baskı, Alfa Aktüel Yayınları, Bursa.
Bu yazı toplam 981 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Haberler Ankara | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 545 221 98 97 | Faks : 0 850 303 80 36 | Haber Scripti: CM Bilişim