• BIST 108.392
  • Altın 143,183
  • Dolar 3,5328
  • Euro 4,1224
  • Ankara 23 °C
  • İstanbul 22 °C
  • İzmir 22 °C

Duygusal Zeka Niçin Bu Kadar Etkilidir?

Nedim İleri

İnsan duygularının çeşitlerine bakacak olursak:

Acıma · Aidiyet · Aldırmazlık · Anksiyete · Annelik · Arzu · Aşağılama · Aşk · Azap · Beklenti · Bıkkınlık · Boşluk · Böbürlenme · Coşkunluk · Dehşet · Dikkat · Dinginlik · Duyarsızlık · Düşmanlık · Empati kurmak · Fanatiklik · Ferahlama · Gıpta · Gurur · Gücenme · Halinden memnunluk · Hayal kırıklığı · Hayret · Heves · Hışım · Histeri · Hoşnutluk · Hoşnutsuzluk · Huzur · Istırap · İçerleme  · İçine doğma · İlgi duyma · İntikam · İlham · Kabullenme · Kafa karışıklığı · Fobi · Kınama  ·Kızgınlık  ·Mahcubiyet · Merak ·Merhamet  · Minnet · Mutluluk · Nezaket · Özlem · Pişmanlık · Rahatlık · Rahatsızlık · Sabır · Sahiplenme · Sempati · Sevinç · Sıkıntı · Suçluluk · Sükûnet · Şaşkınlık · Şehvet · Şefkat · Şiddet · Umut · Umutsuzluk · Utanç · Utangaçlık · Üzüntü · Vahşet · Yalnızlık

Duygulanım       

Korku · Öfori · Panik · Vecd

Ruh hali              

Başkasının zararına sevinme · Can sıkıntısı · Gipotimii · Hipertimi · İğrenme · Kafaya takma · Kendine acıma · Nefret · Kıskançlık · Şüphe

Psikolojik            

Küçümseme · Melankoli · Vicdan azabı

Gibi bir dolu duygu halini görüyoruz.

Duygusal Zeka tanımına baktığımızda ise; duygusal farkındalık düzeyimiz ve duygularla başa çıkabilme becerimizdir.

Ne kadar yüksekse, mutluluk ve başarı da o kadar yakın.

Kısa bir ipucu, güçlü aile ilişkileri, yakın arkadaşlıklar = kalıcı mutluluk.

Harvard eğitim okulundan Psikolog Howard Gardner’in 1983 yılında çıkan Zihin Çerçeveleri  adlı eserinde Gardner; başarılı olmak için tek tip bir zekânın şart olmadığını, yedi temel çeşitlemesi  olan bir yetenekler yelpazesinin bulunduğunu öne sürüp bu yeteneklere ise şu başlıklarla yer veriyor.

SÖZEL (Dil)

MATAMETİKSEL - MANTIKSAL (Sayısal)

GÖRSEL - ŞEKİL (Uzamsal)

BEDENSEL-KİNESTETİK (Fiziksel)

MÜZİK (Ritmik)

SOSYAL (Kişiler arası, İnsan ilişkileri becerisi)

PSİŞİK (Sezgisel, içsel)

Bununla beraber Gardner’in, yedi özgün zekâya 1995’ de eklediği sekizinci zekâ türü olan DOĞA ZEKASI’nın ise; bireylerin, çevredeki bitki ve hayvanların türlerini fark ettiklerinde ve alt türleri sınıflandırabildiklerinde ortaya çıktığı belirtilmektedir.

Ayrıca bu zekâ türlerinin kendi içinde de açılımları bulunduğu vurgulanıyor. Mesela Sosyal Zekâ (Başkasını anlayabilme ve İnsan ilişkilerinde akıllıca davranabilme) nın bu manada ele alındığında,

Çoklu zekâ kuramının sahibi Gardner kişiler arası zekâyı,

Diğer İnsanları anlamak.

Onları ne harekete geçirir,

Nasıl çalışırlar.

Onlarla nasıl iş birliği yapılabilir.

Diğer İnsanların ruh halini, mizacını ve güdülerini anlamak ve ona uygun tepkiler verme yeteneği olarak tanımlamış, bu becerilere örnek meslek gruplarından mesela, başarılı satıcılar, öğretmenler ve klinik doktorların büyük olasılıkla yüksek düzeyde kişiler arası zekâya sahip olduklarını belirtmiştir.

En önemlisi de, Howard Gardner günlük hayatta kişiler arası zekâdan daha önemli bir zekâ türünün bulunmadığını söylüyor.

Psikolog Robert Sternberg ve Psikolog Peter Salovey’in de aralarında bulunduğu psikologlar, zekâyı daha geniş bir açıdan ele alarak, hayatta başarılı olmak için gereken şeyler ışığında yeniden tanımlamaya çalışmışlar. Bu yöndeki araştırmalar da , ‘’kişilerarası’’ ya da duygusal zekânın ne denli hayati öneme sahip olduğunun yeniden kabulüne yol açmaktadır.

Salovey meslektaşı Gardner ile birlikte, duygusal zekânın ayrıntılı bir tanımını sunarak, bu yetenekleri aşağıdaki beş ana başlık altında toplamıştır.

Öz bilinç: Kendini tanıma.

Öz Denetim: Duyguları idare edebilmek.

İçsel Motivasyon: Kendini harekete geçirmek.

Empati: Başkalarının duygularını anlamak.

İlişkileri yürütebilmek:  İnsan ilişkilerinde akıllıca davranabilme.

Duygusal zekanın zihinsel zeka gibi yalnızca doğuştan gelen bir yapısının olmayışı, dolayısıyla tüm bu etkili becerilerin öncelikle keşfedilmesinin, sonrasında ise bilinçli yönelme ve çabalarla desteklenip güçlendirilerek, geliştirilebilecek olmasının ise, İnsanların kişisel gelişimleri açışından özenle değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Duygusal Zeka konusunu iki temel başlıkta ele aldığımızda;

Bireysel açıdan:

Duygularını tanımak ve yönetmek.

Kendini harekete geçirmek(içsel motivasyon),

Başkalarının duygularını anlamak (duygudaşlık, empati)

Toplumsal bakımdan:

Sosyal analiz.

İlişkileri yönetmek.

Yönetici veya Liderlik açısından:

İnsanları, ilişkileri doğru anlamak,

Kendini anlamak ve öz yönetim,

Sosyal ve kültürel farkındalık,

Ekibiyle iyi iletişim kurabilmek,

Yardımseverlik, sıcaklık, samimiyet, güven, dostluk, ilgi gibi insani değerlere önem vermek,

Duygudaşlık kurup, sezgileriyle insanların önce düşünce ve duyguları, sonra iş alanlarıyla ilgilenmek,

İnsanların iyi yanlarını göz önünde bulundurmak,

Öncelikle çabaların doğruluğuna inanmaya özen göstermek,

Model olmak, başarılara özen göstermek ve samimiyetle desteklemek,

Eğitim ve öğrenme ihtiyacına her zaman destek vermek,

Cesaretlendirmek ve yetkilendirmek,

Çalışanların önerilerini değerlendirmek ve teşvik etmek,

Çalışanlar ve hedefler arasında bir bağ oluşturmak,

Takım ruhuna dayalı davranmak,

Özgüven taşımak ve güven vermek,

Bireye saygı duymak, insan sevgisi ve saygıyı temel referans almak,

İletişim kanallarını eşit düzey, aşağı ve yukarı olsun hep açık tutmak,

Tüm bu yönetsel ilkeler hepimizin bildiği ve mutlaka katılacağı beceriler ve yetkinlikler olmakla beraber bir de; nükte yapmayı, şaka ve espri üretmeyi, gerektiğinde de güzel fıkralar anlatmayı başarıp ortama neşe ve coşku kazandırmayı bilmek, lider yöneticiler için çok etkili ve özel  özel, duygusal  bir yetenek diyebiliriz.

Paylaşmak sevgidir, berekettir.

Bu yazı toplam 1205 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Haberler Ankara | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 545 221 98 97 | Faks : 0 850 303 80 36 | Haber Scripti: CM Bilişim