• BIST 89.282
  • Altın 145,897
  • Dolar 3,6363
  • Euro 3,8917
  • Ankara 13 °C
  • İstanbul 11 °C
  • İzmir 15 °C

Torunlarım Lazca bilmiyor…

Ergün Aydoğan
 
Kürtçe tamam, sıra Lazca ve diğer dillerde…
 
Güne başlarken sosyal medya ya şöyle bir bakıyorum.
 
Geçtiğimiz günlerde sayfama düşen bir paylaşım dikkatimi çekti ‘’torunlarım Lazca bilmiyor’’. Baktım konuşan CHP İstanbul milletvekili Mehmet Bekaroğlu; 24 Şubat’ta ‘’21 Şubat Uluslararası Ana Dil Günü’’ münasebetiyle Mecliste gündem dışı söz almış. Kendileri ‘’Laz’’ Rizeli ama İstanbul’dan milletvekili. Akademisyen, sosyolog. CHP’de tartışmalı bir isim.
 
Meclisi o gün yöneten başkan da Kürt milletvekili Pervin Buldan.
 
Hakikaten anlamadığımız bir dille konuşmaya başlıyor ve diyor ki ‘’muhtemelen tutanaklara ‘bilinmeyen bir dille’ diye geçecek, sizi Lazca selamladım’’... Konuşmasına Lazca başladığını öğreniyoruz.
 
Ve de TBMM tutanaklarına ‘’…..’’(X). diye geçiyor.
 
17 Kasım 1999’da UNESCO tarafından 21 Şubat Ana Dil Günü İlan edilmiş. 21 Şubat 1952’de Bangladeş’te Bengal dilinin konuşulmasını savunan üniversite öğrencileri öldürülmüşler, bugün onlar için ilan edilmiş.
 
UNESCO’nun bildirdiğine göre dünyada 7 binin üzerinde dil konuşuluyormuş. Bunların 2500’ü çoktan ölmüş, bir o kadarı da ölüm tehlikesi yaşıyormuş.
 
UNESCO verilerine göre Türkiye’de de 36 tane dil ve lehçe olduğu, bunların 18’nin bir kısmı ölmüş, bir kısmı da ölmek üzere. Bunlardan biride benim bölgem Rize’de yaygın konuşulan Lazca ve yine yukarılarda konuşulan Hemşin’ce dilidir diyor konuşmacı. Yani Lazcanın dışında birde Hemşin’ce varmış.
 
‘’Laz dili Lazura ölmek üzeredir ve Türkiye’de birçok dil ve Lehçe ölmek üzeredir.’ Bugün, Türkiye’de 200 bini bölgede –bölge derken Doğu Karadeniz’i kastediyorum- diğerleri Türkiye’nin değişik yerlerinde olmak üzere 500 bin civarında Laz var, bunların ancak 200 binin Lazca konuşabiliyor. Benim dedem, annem ve babam Lazca konuşuyordu, ben de Lazca konuşabiliyordum, çocuklarım sadece anlıyor, torunlarım ise ne anlıyor ne de konuşabiliyor. Bu diğer dil ve lehçeler içinde geçerli. Niçin böyle, niçin bu ülkenin zenginlikleri ölüyor? Bir dil ne demek? Bir dilin ölmesiyle bir insanın ölmesi arasında ne fark var, niçin ölüyor?’’ ve birçok sebep; modernlik, şehirleşme, medya, televizyon ve en önemlisi diyor ‘’bugüne kadar tekçi devlet uygulamaları dolayısıyla ölüyor bu diller.’’ Olan oldu. Ama iş işten geçmedi, geçmemeli de. Ana dilimizi, analarımızın dilini öldürmemeliyiz, diyor.
 
Bugün yaşanan kutuplaşmanın sebebi olarak da 36 milletin her birinin kendi dilini kullanamıyor olmasına bağlıyor. Büyük bir kutuplaşma, büyük bir düşmanlaşma var; birimizin sevdiğini öbürü sevmiyor, öbürünün sevmediğini bu seviyor. Gelin tekrar millet olalım, tekrar kucaklaşalım…
 
Yani kutuplaşmanın, düşmanlaşmanın, ayrışmanın sebebi ‘’dil’’ diyor.
 
Ortak dil Türkçedir ama diğer dilleri de yaşatalım diyor. Ve dilin yazılmazsa unutulacağını, bunun okullarda öğretilmesinden geçtiğini.. seçmeli derslerin yetersizliğini, öğretmen yetiştiren bölümlerin açılmasını, televizyonlarda çizgi filimler, televizyon programları, radyo programları yapılmalıymış. Kısacası bu devletin göreviymiş. Devlet bu konuda gereğini yapmalıymış; 36 dili unutturmamak için öğretmenler yetiştirmeli, bunu görev edinmeliymiş.
 
Bir millet olabilmemiz için bütün farklılıklarıyla herkesin kendisini eşit yurttaş hissetmesi gerekiyor. Ö dönemler geçti, evet, bir ulus inşa süreci yaşandı, oldu, bitti… CHP ve HDP sıralarından alkışlar Bekaroğlu’na!
 
Kısacası Laz Bekaroğlu cumhuriyet dönemini en ağır biçimde suçluyor; tekçi anlayışla buralara geldik. Tekçi anlayış dillerimizi yok etti. Bir dönem ulus inşa süreci yaşandı, bitti. Ulus olmak sona erdi! Ulus olmayı kabul etmiyor.
 
Bekaroğlu kabul etmiyor ama her etnik guruba ana dilini öğretmek devletin görevi olamaz. 36 veya 72,5 her etnik grup-kimlik doğuştan gelen ana dilini konuşma, öğrenme hakkını sonuna kadar kullanabilmeli. Eğer bunun önünde bir engel varsa bu engeller giderilmeli herkesin öğrenmesi sağlanmalıdır. 200 bin değil de 100 bin, 50 bin, 30 bin yurttaşımız varsa, dilleri farklı ise bunlar öğrenemeyecek mi? illa 200 bin mi olmalı? O nedenle bu devletin görevi olamaz. Her etnik gurup isterse kendi dilini öğrenebilmeli, bunun önünde yasal bir engel varsa, bu engeller ortadan kaldırılmalıdır.
 
Cumhurbaşkanı da bir zamanlar Doğu Karadeniz’i de kapsayan bölgeye ‘’Lazistan’’, Diyarbakır’ı merkez alan bölgeye de ‘’Kürdistan’’ denirdi sözleri kayıtlarda.
Bu yazı toplam 351 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Haberler Ankara | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0 545 221 98 97 | Faks : 0 850 303 80 36 | Haber Scripti: CM Bilişim