12.04.2019, 14:25

BİRİ KAMU ÇALIŞANINI GÖZETLİYOR

BİRİ KAMU ÇALIŞANINI GÖZETLİYOR

Gelişen teknoloji, hayatımızı kolaylaştırması amacı taşısa da bazen de kullanıcılarını zor durumlar ile baş başa bırakabilir. Kamusal alanlarda kamera sistemleri gördüğümüz, görmekten rahatsız olmadığımız bir unsurdur. Bunun için de en bilinen “kamusal alanda mahremiyet olmaz” deyişidir. Bu anlayışla gördüğümüz kameralar için ilk aklımıza gelen güvenlik, caydırıcılık, düzen sağlama amacı ile konulmuş olduğudur.

Denildi ya gelişen teknoloji bazen bizleri zor durumda bırakabilir diye. Kamu hizmetinde insan sirkülâsyonun fazla olduğu bina giriş-çıkışları, koridorların dışında artık servis içlerine de kamera koyulduğunu görmekteyiz. Resmi dairede veya şirketlerde giriş ve çıkışlarda, koridorlarda gördüğümüz kameraların bize verdiği güven hissi, faaliyet yürütülen servislerde güvensizlik hissine neden dönüşür? Bu soru karşısında özel hayat ile ilgili araştırma yapmamla güvensizlik hissinin yerinde olduğunu mevzuat, ceza hükümleri, yargı içtihatlarıyla gördüm.

Faaliyet gösterilen servislerdeki kamera neden rahatsız eder sorusuna geldiğimizde her ne kadar kamu için kamusal alanda çalışıyor olunsa da; servislerde özel hayatımız devam ediyor gerçeğidir. Özel hayat çalışanın mahremiyetidir. Mahremiyet mülkiyet gibi haktır ve kutsaldır. Mülkiyet ihlali yerine getirilebilir telafisi mümkündür ancak mahremiyet kırılgandır iadesi mümkün değildir. Ses kaydeden kamera önünde eş ile yapılan telefon görüşmesi, kurum/şirket içindeki kişi veya olaylar için yaptığın yorumlar özel hayatımızın gereği, robot olmadığımızın gerçeğidir. Öncelikle hukuku bilelim, sonra hukuktan doğan hakkımızı talep edelim.

Özel hayatın güvence altına alınması mevzuat hiyerarşisinin en tepesinde Anayasamızda genel hatlarıyla belirtilmiştir. “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.” “Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir.” “Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir.” Denilmek suretiyle yapılacak düzenlemenin ancak kanun ile olması gerektiğini hüküm altına almıştır.

Kanuni düzenleme ise yakın zamanda yürürlüğe girdi. 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile kişisel verilerin kaydı, işlenmesi, aktarılması, saklanması ve silinmesi ile ilgili hususlara açıklık getirilmiştir. Kanun emredici hükümlerine aykırı davranılmasının yaptırımını idari para cezası ve adli ceza olarak sınıflandırmıştır. Adli ceza hükümleri için Türk Ceza Kanununa atıf yapılmıştır. Kanun kamu alanında faaliyet gösterilen servislerde veri kaydı ve kullanılmasıyla ilgili bir hüküm bulundurmamaktadır.

Türk Ceza Kanunumuz özel hayatın gizliliği hususunu ayrı bir bölüm olarak “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” başlığında ayrıntılı işlemiştir. Özetle bu bölümde kişinin rızası olmadan aleni olmayan konuşmaları, görüntüleri kaydeden kişiye, kayıtlı bu verileri ifşa eden kişilere hapis cezalarıyla yargılanacağı emrolunmuştur. Ayrıca kanunda özel hayatın gizliliğinin ihmal edilmemesi gereğini, hukuki bir dayanak olmadan kişi hayatlarının kaydedilmemesi gereğini, kayıtlı verilerin lehte veya aleyhinde kullanılmasının kişinin rızasının olması gereği hususlarına da atıflar yapılmıştır. Bu hususların ihmali halinde ceza hükümleri ayır ayrı belirtilmiştir.

Kamu çalışanı servis içinde kamu hizmet alanında bulunan kameranın güvenlik bahanesiyle konulduğunu düşünürken, aslında bu uygulamanın takip baskısı yaşattığının farkına varmalı, huzursuzluğunun aslında özel hayatına müdahale olduğunu unutmamalıdır. Kamu çalışanının tedirginliğini kaldıracak, süre gelen uygulama varsa sonlandıracak en etkili karar Danıştay 10. Dairesinin 2015/2774 sayılı kararıdır. Yüksek yargı kamu çalışanının faaliyet yürüttüğü servislerde kameralı takip sisteminin uygulamasının kamusal alanın da özel hayatın gizliliği ilkesinin kapsamında olduğunu kararlaştırmıştır. Karar ile İdare Mahkemesinin kararın temyiz ederken “Kameralı takip sistemi ile kurumca amaçlanan kamu yararı arasında orantılılık bulunmadığından bu uygulama, anayasal ilke olan ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.” “…toplanan görüntülerin ileride başka bir şekilde kullanılamayacağına dair bir güvencenin mevcut olmaması göz önüne alındığında, yukarda belirtilen temel haklar ve Anayasal ilkelerle bağdaşmayan davaya konu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolunda verilen Kararın hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.” Kararı ile İdare Mahkemesinin kararını bozarak dosyayı iade etmiştir.

Kişisel bilgi sadece görüntü ve sesten ibaret olmayıp mesai kontrolü için alınan parmak izi uygulamasının da rıza olmadan alınan kişisel veri olarak değerlendiren Danıştay 5. Dairesi uygulamayı çalışanın lehine bozmuştur.

Şeyh Edebali’nin Osman Beye “Ey Oğul” diye başlayan nasihati devlet geleneğimizin temelidir. “İnsanı yaşat ki, devlet yaşasın” nasihati gücü elinde bulunduran idarenin hâkimiyetinin temelinin başında bulunduğu milletin yaşamasına bağlamıştır.

İdarecilerimiz bu nasihati duymamış olacaklar ki, memurunu gözetleme gereği duymuşlardır. Bir günün uyku dışındaki en uzun süresini kamu faaliyet gösteren servislerinde geçiren kamu görevlisinin özel hayatını yaşaması, kişiliğinin serbestçe gelişmesi, saygınlığını koruması ancak kendini güvende hissettiği ortamda mümkündür. Mahremiyet herkesten uzakta dört duvar arasında yaşanan şeylerden ibaret olmayıp, herkesin bilmemesi gereken tamamen kişiye özel olaylar ve durumlardır.

Nasihatler, mevzuat düzenlemeleri, yargı içtihatları bütün olarak değerlendirildiğinde faaliyet yapılan servislerde insan haklarına, mevzuat hükümlerine, beşeri kurallara tamamen aykırı olan kamera kaydı, ses kaydı gibi tasarruflardan uzak durulmalı, süre gelen uygulamalar da personel lehine sonlandırılmalıdır.

Yorumlar (0)
16°
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Namaz Vakti 18 Temmuz 2019
İmsak 03:39
Güneş 05:27
Öğle 13:00
İkindi 16:56
Akşam 20:22
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 34 69
2. Başakşehir 34 67
3. Beşiktaş 34 65
4. Trabzonspor 34 63
5. Malatyaspor 34 47
6. Fenerbahçe 34 46
7. Antalyaspor 34 45
8. Konyaspor 34 44
9. Alanyaspor 34 44
10. Kayserispor 34 41
11. Çaykur Rizespor 34 41
12. Sivasspor 34 41
13. Ankaragücü 34 40
14. Kasımpaşa 34 39
15. Göztepe 34 38
16. Bursaspor 34 37
17. Erzurum BB 34 35
18. Akhisar Bld.Spor 34 27
Takımlar O P
1. Denizlispor 34 72
2. Gençlerbirliği 34 70
3. Hatayspor 34 67
4. Osmanlıspor 34 62
5. Gazişehir Gaziantep 34 59
6. Adana Demirspor 34 58
7. Altınordu 34 57
8. Ümraniye 34 53
9. Boluspor 34 49
10. Altay 34 47
11. İstanbulspor 34 43
12. Adanaspor 34 37
13. Giresunspor 34 36
14. Eskişehirspor 34 35
15. Balıkesirspor 34 34
16. Afjet Afyonspor 34 30
17. Elazığspor 34 25
18. Karabükspor 34 0
Takımlar O P
1. Man City 38 98
2. Liverpool 38 97
3. Chelsea 38 72
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 70
6. M. United 38 66
7. Wolverhampton 38 57
8. Everton 38 54
9. Leicester City 38 52
10. West Ham 38 52
11. Watford 38 50
12. Crystal Palace 38 49
13. Newcastle 38 45
14. Bournemouth 38 45
15. Burnley 38 40
16. Southampton 38 39
17. Brighton 38 36
18. Cardiff City 38 34
19. Fulham 38 26
20. Huddersfield 38 16
Takımlar O P
1. Barcelona 38 87
2. Atlético Madrid 38 76
3. Real Madrid 38 68
4. Valencia 38 61
5. Getafe 38 59
6. Sevilla 38 59
7. Espanyol 38 53
8. Athletic Bilbao 38 53
9. Real Sociedad 38 50
10. Real Betis 38 50
11. Deportivo Alaves 38 50
12. Eibar 38 47
13. Leganés 38 45
14. Villarreal 38 44
15. Levante 38 44
16. Real Valladolid 38 41
17. Celta de Vigo 38 41
18. Girona 38 37
19. Huesca 38 33
20. Rayo Vallecano 38 32

Gelişmelerden Haberdar Olun

@