22.09.2019, 22:30

Hayvancılık rakamlarımız iki yönü ile de yanlış...

Son “küpe affı” ile kulak küpesi için ücret almasa da hayvan varlığımızın net rakamlarının yanlış olduğu anlaşılıyor. Bu yanlışlık azda olsa total rakamların, kesilen hayvan miktarının yanlış hesaplama yüzünden yanlış olduğunu ortaya koyuyor. Küçükbaş hayvan varlığımız yılda 1 milyondan fazla artıyor gibi gözükse de kesilen hayvan verilerine göre üç aşağı beş yukarı 8-10 milyon civarı hayvan varlığımızın artması gerekiyor ama realite öyle değil. İşte bu sıkıntı bir yerde ki rakamsal hatalardan kaynaklandığından olabilir. Hayvan varlığımızı korumanın en önemli yöntemi "balık avlama yasağı" gibi özellikle küçükbaş hayvanlarımızın canlı ağırlığı 50-55 kg olmadıkça erken kesimin yasaklanmalı. Bunu başarmak için kasaplar çok ciddi elbet denetlenmeli. Böylece kuzuların en az 2 aylık geciktirilen kesimi, minimum 1 milyon canlı hayvanın varlığımızın artmasını sağlanabilir. Bakanlık açıklamaları ve verileri doğru ise her yıl 10 milyon küçükbaş hayvan varlığımız artması gerekirken 1 milyon civarı artış çelişkisi neyle izah edilecek? Bu artışın bir kısmı karma ithalattan dolayı hayvan varlığımızı yükseltmekte. Yanlış olur da 10 milyon yanlış nasıl olur? Bu yanlış küpe kaçağı ve erken kesimin çok olmasından kaynaklanıyor diyenler haklı çıkartabilir.

Doğu ve güney doğu ile bunların yarısı kadar olsa da diğer bölgelerimizde canlı ağırlığı 35-40 kiloya gelen kuzular kesildikçe, artabilecek hayvan varlığımız beklenen ölçüde çoğalmasını engelliyor. 35-40 kilo canlı ağırlıktan bazen 15-16 kilo kemikli et veya 40 kg canlı ağırlıktan 17-18 kg kemikli et alınabilmekte (karkas verimi genelde %45 dir). İki yıl önce Gaziantep'teydik ve çok küçük olduğunu fark ettiğim 15-20 tane kesilmiş kuzu görünce ağırlıkları ne kadar diye sorduğumda 15-17 kg arasında deyince çok üzülmüştüm. Kesim bölgelere ve cinslere göre 2 ay civarı daha beslense 50-60 kiloya ulaşınca 2 hayvan yerine 1 kuzu kesilir. Zaten süt kuzusu 3-4 aylık iken kesince de eti aynı 6 aylıkken kesince de et tadı aynıdır. Bu kesimi üreticilere her ay için 50 TL geç kesim yem parası vererek teşvik edebiliriz. Kesilen ilk hayvanların çoğunun erkek bile olsa 2 ay için verilen 100 TL yem desteği ileride dişilerin daha az kesilmesine etken olur. Süt danasın da da durum aynı. Yani süt danasının da erken kesimi elbet yasaklanmalı ve onlar içinde 200-250 TL destek vermenin hayvan varlığımızın artmasına etki edeceği kesin. Bu işin en önemli yanı erken kesim yasağının destek ile beraber yapılması denebilir.

Yeni bir af çıkartarak ve erken kesimi önleyen yaptırım ile buna uyanlara küçükbaş varlığımızda 100 TL destek yem parası verdikten sonra, köylerde muhtarların, tüm kamuda ki memurlarla sayım sonucunun kışın gerçekleştirilmesi küçük yerlerde 1 günde büyük yerlerde 2 günde sağlıklı sayım yapılması, kolayca net rakamlara ulaşmamızı sağlanabilir. Nasıl ki nüfus sayımları sokağa çıkma yasağı olmadan olduğu gibi. Ancak nedendir bilmem ama bu yüzden total hayvan sayımızın da az da olsa yanlış olduğu anlaşılıyor. Hayvan varlığımızın matematik olarak izah edeceğim olgular yüzünden kesilen hayvan sayısında büyük yanlışlıklar olduğu kesin.

Bu bağlamda 2018 yılında büyük baş hayvan sayımız yüzde 6.9 artışla 17.200.000’e çıktığı ve küçük baş hayvan varlığımızın da koyun bazında yüzde 4.5 artışla 35.200.000’ ve keçi varlığımızın da yüzde 2.7 artışla 10.920.000 olduğunu resmi rakamlardan belli. Bu artışın ithalat ve bir kısmının da üretimden kaynaklandığı gözükmektedir. Şimdi yüzde 50-50 erkek/dişi doğum noktasından yola çıkarsak (ki kesimden dolayı yüzde 53-54 dişi, yüzde 46-47 erkek ortalamasında olduğumuz öncelikle kesilenlerin erkek olmasından kalan hayvan varlığımızda yüzde 53 dişi, yüzde 47 erkek olgusu gerçekçi diyebiliriz) yüzde 30 civarı kısırlık ve ergenliğe ulaşmama yüzünden ve de o rakamında kalan doğum sonrası yüzde 8-10’u yavru ölümlerine ayırır ve bundan da resmi rakamların kesilen hayvan varlığı sayısını düşersek bizim çok ciddi hayvan varlığı artışımız olmalı. İşte tam bu noktada rakamsal gerçeklerle yüzleşmek gerektiğini görüyoruz.

Büyük başta 17.200.000 rakamının yarısı dişi dersek 8.600.000 dişinin yaklaşık %30’unun doğum çağına gelmemesi ve kısır olmasını düşersek bu 2.600.000 demektir. Yani 6 milyon büyük baş hayvanımız doğum yapacak diyebiliriz. Bu 6 milyon yavru demektir ama buzağı ölümlerini de %10 civarı düşerek gidersek 500 bin ölümden dolayı yavruyu doğum rakamlarından çıkarsak bize 5.5 milyon net büyüyen yavru kalması lazım. İşte her yıl bu oranlara bakarak kesilen büyük başı çıkarak artışın bu oranda olmadığı anlaşılıyor. Aynı oranları bu yıl 46 milyon küçük baş hayvanımızdan da düşersek yani yüzde 30 kısırlık ve yavrulayamayan sayıyı düşersek yani 23 milyon dişiden 7 milyon düşülünce 16 milyon yavru olacak demektir. Bundan da 1 milyon sonradan olan yavru ölümlerini düşersek 15 milyon kuzunun hayvan varlığımıza katılması demektir. Ancak Romanon, Sakız, İle de France vs. gibi çeşitlerde ikiz ve üçüz doğumlar yüzünde en az 1.15 oranında arttırabileceğinden, bu rakamı 17 milyon diyede düşünebiliriz.

Bu rakamlar erken kuzu ve oğlak kesimi yüzünden had safhada olması ve hayvanlara kulak küpesi sorunlarının rakamsal hataları ortaya çıkartmaktadır. Bir yılda kesildiği söylenen toplam 10 milyon hayvan var diyen bakanımızın söylediği doğru ise bizim 5.5 milyon BB ve ikiz doğumları hesaplamadan 15 milyon KB hayvanı mızın toplamı 20,5 milyon yeni yavru oluşmasından 10 milyonu ihtiyaç için olan kesim düşünce 10 milyon hayvan varlığımızın artması neden gerçekleşmemiş bunu birileri anlatsın bende öğreneyim. Hatta 5.5 milyon BB ve ikiz doğum artışı ile 17 milyon KB toplamı 22.5 milyon eder ve bundan da kesilen 10 milyon düşülünce 12.5 milyon artması gereken hayvan varlığımız neden BB ve KB totalin de 2 milyon civarında kalmış biri bu matematiğim in yanlışını aktarsa da işi öğrensek.

Kurbanlık hayvanlar üzerinden bir hayvancılık raporu hazırlayan Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO), “Türkiye son 4.5 yılda 3.350.000 sığır ithal edilmiş. Son 4.5 yılda 765 bin koyun ithal edilmiş” açıklaması yaptı. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli tarafından yeterli sayıda kurbanlık olduğunun ifade edilerek, 2018 yılı Kurban Bayramında 866 bin büyükbaş, 2 milyon 682 bin küçükbaş hayvan kesildiği belirtildi. Son on yıldaki verilere bakıldığında, yaklaşık yılda 10 milyon civarında hayvanın (kırmızı et) kesildiği, bunun yaklaşık yüzde 55’i yani 5.5 milyonu koyun, yüzde 14’ü yani 1.4 milyonu keçi, yüzde 31’i yani 3.1 milyonu sığır oluşturdu aktarılmış. Bu rakamlara kurban kesimleri dahil olsa bile rakamların mantıksızlığı devam ediyor. Kesilen büyükbaş hayvanları sığır, küçükbaş hayvanları koyun kabul edecek olursak, Bakan beyin yüzdeleri de kesilen rakamlarla uyuşmasa da 2018 yılında kesilen sığırların yüzde 25’i denmiş bu 775 bin eder ama 866 bin kesilen olduğu açıklanmış, koyunların yüzde 58’i denmiş o da 3.2 milyon demek ama o ad 2.682.000'i kurbanlık olarak kesildiği bakan bey açıklamış.

Hayvan varlığımızın azalması ile ortaya çıkan kırmızı et ihtiyacının ithalat yoluyla giderilmeye çalışılması sorun ama gerekliliği de tartışılmamalı veya benim çözüm önerilerim hayata geçirilmeli. Şimdi kısır ve ölümler sonucunda 22,5 milyon net kalandan 10 milyon kesilen düşülünce kalan 12,5 milyon hayvan varlığımız nerede sorusu sorulmalıdır. Burada damak tadı yüzünden küpe alınmayan hayvanlar olsa gerek ve bu erken kesimi az da olsa önlemek yeni doğan hayvanlar için verilecek KB'da bir ay için 50 iki ay için 100 TL destek verilmeli ve BB'da iki ay için 200-250 TL'lik destekle sıkıntı kısmen aşılabilir. Bunun yanında balık avlama sezonu gibi cinsler göre kuzu ve buzağıların kesimi geciktirilirse elbet hayvan varlığımızda başarıyı artacaktır.

Yorumlar (0)
15°
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Ankara'nın en iyi çalışan belediye başkanları sizce hangisi? OY KULLAN.....
Ankara'nın en iyi çalışan belediye başkanları sizce hangisi? OY KULLAN.....
Namaz Vakti 16 Ekim 2019
İmsak 05:29
Güneş 06:52
Öğle 12:39
İkindi 15:45
Akşam 18:16
Yatsı 19:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 7 14
2. Sivasspor 7 12
3. Trabzonspor 7 12
4. Konyaspor 7 12
5. Fenerbahçe 7 11
6. Başakşehir 7 11
7. Antalyaspor 7 11
8. Gaziantep FK 7 11
9. Malatyaspor 7 10
10. Galatasaray 7 10
11. Göztepe 7 9
12. Beşiktaş 7 8
13. Denizlispor 7 8
14. Ankaragücü 7 8
15. Çaykur Rizespor 7 8
16. Kasımpaşa 7 7
17. Gençlerbirliği 7 3
18. Kayserispor 7 3
Takımlar O P
1. Ümraniye 7 14
2. Hatayspor 7 14
3. Balıkesirspor 7 13
4. Akhisar Bld.Spor 7 13
5. Fatih Karagümrük 7 12
6. Altay 7 12
7. Bursaspor 7 12
8. Keçiörengücü 7 11
9. Adana Demirspor 7 10
10. İstanbulspor 7 10
11. Erzurum BB 7 10
12. Osmanlıspor 7 10
13. Menemen Belediyespor 7 7
14. Adanaspor 7 6
15. Altınordu 7 5
16. Giresunspor 7 5
17. Boluspor 7 2
18. Eskişehirspor 7 -2
Takımlar O P
1. Liverpool 8 24
2. Man City 8 16
3. Arsenal 8 15
4. Leicester City 8 14
5. Chelsea 8 14
6. Crystal Palace 8 14
7. Burnley 8 12
8. West Ham 8 12
9. Tottenham 8 11
10. Bournemouth 8 11
11. Wolverhampton 8 10
12. M. United 8 9
13. Sheffield United 8 9
14. Brighton 8 9
15. Aston Villa 8 8
16. Newcastle 8 8
17. Southampton 8 7
18. Everton 8 7
19. Norwich City 8 6
20. Watford 8 3
Takımlar O P
1. Real Madrid 8 18
2. Barcelona 8 16
3. Atletico Madrid 8 15
4. Granada 8 14
5. Real Sociedad 8 13
6. Sevilla 8 13
7. Athletic Bilbao 8 12
8. Valencia 8 12
9. Villarreal 8 11
10. Levante 8 11
11. Osasuna 8 11
12. Getafe 8 10
13. Real Valladolid 8 10
14. Eibar 8 9
15. Celta de Vigo 8 9
16. Real Betis 8 9
17. Deportivo Alaves 8 8
18. Mallorca 8 7
19. Espanyol 8 5
20. Leganés 8 2

Gelişmelerden Haberdar Olun

@