İŞYERİNDEKİ TÜMÖR: TORPİL

Bir örgütün vizyonu ve misyonu doğrultusunda hedeflerine ulaşabilmesi için insan kaynakları yönetiminin güçlü olması şarttır. Hedeflerin gerçekleşebilmesi için öncelikli olarak iş analizlerinin yapılması ve pozisyonların belirlenmesi gerekir. Asıl süreç bundan sonra başlar. Önemli olan kurumun demografik yapısının örgüt misyon ve vizyonuna uygun tasarlanmasıdır. Yapılacak iş ve istihdam edilecek personelin işin dokusuyla uyuşması çok önemlidir. Doku uyuşmadığı takdirde olumsuzluk başlar. Demografik yapıda oluşan uyuşmazlık personelin motivasyonunu önemli ölçüde düşürür. Sadakat kavramının azalmasıyla aidiyet duygusu zedelenir. Oluşturulan pozisyonlar için başvurulması gereken ilk durak iç kaynaklar olmalıdır. Devam eden eğitim süreciyle birlikte mevcut personeldeki terfi beklentisinin karşılanması esastır. İç kaynaklarda terfi sisteminin zayıf olması bir diğer tehlikeyi beraberinde getirmektedir. Bu durumda doku uyuşmazlığında karşılaşılan sonuçlardan motivasyon düşüklüğü ve sadakatsizlik başlar. Bu nedenle iş yerleştirme süreçlerinde uygulanacak yöntem ve politikalar çok önemlidir.

Ülkemizde kamu ve özel sektörde, insan kaynakları yönetimi çerçevesinde işe alım ve yerleştirmeler sonucu örgütlerin demografik yapısının bozulduğu görülmektedir. Bunun nedenini torpil sorunudur. Özel sektörde de her geçen gün yayılan referans sorunu çalışanlar arasındaki adaleti zedelemektedir.

Kamu da işe alma yöntemleri merkezi sınav sistemiyle gerçekleşse de taşeron uygulamasının artması ile insiyatif kurum yöneticilerine bırakılmıştır. Bu durumun kolaylaştırılması yöneticiyi de zor durumda bırakmaktadır. İç ve dış faktörler sonucu işe yerleştirmelerin eş, dost, akraba, siyasi parti aracılığı ile gerçekleştirilmesi liyakat olgusunu zedelemektedir. İç kaynaktaki terfiler de bahsedilen konular ile paralellik göstermektedir. Bu da iç kaynaklardaki motivasyon ve liyakatı olumsuz etkilemektedir. “On dokuzuncu yüzyılın ortalarına kadar İngiltere'de kamu personeli seçiminde kayırma, İngiliz kamu yönetimi sisteminin temel özelliği olmuştur. Atamalar ise, partiye olan bağlılık, akrabalık, arkadaşlık, veya satın alma temelinde gerçekleştiriliyordu. Sistemde “kayırma” kurumsallaştığından, kamuoyundan büyük tepki de almamıştır. Fakat sistemin kamu yönetiminde verimliliğe ve aynı zamanda etkililiğe olumsuz yönde tesir etmesi Trevelyan'ın öncülüğünde reform hareketleri başlatılmasına neden olmuştur. Günümüzde uygulanan İngiliz kamu personel sisteminin temelini meydana getiren Trevelyan-Northcote Raporu, 1854 yılında yayınlanmıştır. Söz konusu raporun tavsiyeleri arasında, işe almada yarışma sınavı, yapılan işin özelliğine göre personelin sınıflara ayrılması, işe almada ve yükselmelerde kurumlar arasında bir örneklik sağlanması ve liyakat usulünün getirilmesi bulunmaktadır.” İngilterede deneyimlenmiş bu sistemin sonuçları ile birlikte liyakat sağlanmıştır. Milenyum çağında olmamıza rağmen ülkemizde hala aynı sistemin devam etmesiyle birlikte insan kaynağından alınacak verim her geçen gün düşmektedir.

Son yıllarda özel sektörde de kamu sektöründe baş gösteren torpilin iç ve dış kaynaklardaki etkinliği artmaktadır. Bu da insan kaynakları işlevlerini zora sokmakla birlikte motivasyonu düşürerek verimsizliği beraberinde getirmektedir. Ülkemizdeki işgücü kalitesinin düşmesi, rehavet ve üniversiteli işsizlerin çoğalması, örgütlerdeki atıl kapasitenin artmasıyla birlikte ülke ekonomimiz olumsuz etkilenmekte ve istikrarı zedelemektedir.

Ülke ekonomimizin ve istikrarın sağlanması için öncelikle kamu personel reformunun gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Özel sektör için de kayırmayı önleyici önlemlerin bir an önce alınması ile ilgili çalışmaların yapılması için konunun ilgili platformlarda tartışılarak, önlenmesi konusunda reform niteliğinde kararlar alınmalıdır.

Çok duyduğumuz bir deyimle “Adama göre iş değil, işe göre adam” …

Her emeğin karşılığını bulduğu günlere uyanmak dileğiyle.

Sevgiyle kalın..

1- AYDIN, Ahmet Hamdi, and G. Ö. K. Sibel. "İNGİLTERE’DE KAMU PERSONEL SİSTEMİNDE DEĞİŞİM: Geleneksel Westminster Modeli’nden Esnek Örgütlenme Modeline Doğru."Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi02 (2015): 21-38.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Birsen Yener Aydın - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberler Ankara Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberler Ankara hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.