Duygusal Zeka Niçin Bu Kadar Etkilidir?

İnsan duygularının çeşitlerine bakacak olursak:

Acıma Aidiyet Aldırmazlık Anksiyete Annelik Arzu Aşağılama Aşk Azap Beklenti Bıkkınlık Boşluk Böbürlenme Coşkunluk Dehşet Dikkat Dinginlik Duyarsızlık Düşmanlık Empati kurmak Fanatiklik Ferahlama Gıpta Gurur Gücenme Halinden memnunluk Hayal kırıklığı Hayret Heves Hışım Histeri Hoşnutluk Hoşnutsuzluk Huzur Istırap İçerleme İçine doğma İlgi duyma İntikam İlham Kabullenme Kafa karışıklığı Fobi Kınama Kızgınlık Mahcubiyet Merak Merhamet Minnet Mutluluk Nezaket Özlem Pişmanlık Rahatlık Rahatsızlık Sabır Sahiplenme Sempati Sevinç Sıkıntı Suçluluk Sükûnet Şaşkınlık Şehvet Şefkat Şiddet Umut Umutsuzluk Utanç Utangaçlık Üzüntü Vahşet Yalnızlık

Duygulanım

Korku Öfori Panik Vecd

Ruh hali

Başkasının zararına sevinme Can sıkıntısı Gipotimii Hipertimi İğrenme Kafaya takma Kendine acıma Nefret Kıskançlık Şüphe

Psikolojik

Küçümseme Melankoli Vicdan azabı

Gibi bir dolu duygu halini görüyoruz.

Duygusal Zeka tanımına baktığımızda ise; duygusal farkındalık düzeyimiz ve duygularla başa çıkabilme becerimizdir.

Ne kadar yüksekse, mutluluk ve başarı da o kadar yakın.

Kısa bir ipucu, güçlü aile ilişkileri, yakın arkadaşlıklar = kalıcı mutluluk.

Harvard eğitim okulundan Psikolog Howard Gardner’in 1983 yılında çıkan Zihin Çerçeveleri adlı eserinde Gardner; başarılı olmak için tek tip bir zekânın şart olmadığını, yedi temel çeşitlemesi olan bir yetenekler yelpazesinin bulunduğunu öne sürüp bu yeteneklere ise şu başlıklarla yer veriyor.

SÖZEL (Dil)

MATAMETİKSEL - MANTIKSAL (Sayısal)

GÖRSEL - ŞEKİL (Uzamsal)

BEDENSEL-KİNESTETİK (Fiziksel)

MÜZİK (Ritmik)

SOSYAL (Kişiler arası, İnsan ilişkileri becerisi)

PSİŞİK (Sezgisel, içsel)

Bununla beraber Gardner’in, yedi özgün zekâya 1995’ de eklediği sekizinci zekâ türü olan DOĞA ZEKASI’nın ise; bireylerin, çevredeki bitki ve hayvanların türlerini fark ettiklerinde ve alt türleri sınıflandırabildiklerinde ortaya çıktığı belirtilmektedir.

Ayrıca bu zekâ türlerinin kendi içinde de açılımları bulunduğu vurgulanıyor. Mesela Sosyal Zekâ (Başkasını anlayabilme ve İnsan ilişkilerinde akıllıca davranabilme) nın bu manada ele alındığında,

Çoklu zekâ kuramının sahibi Gardner kişiler arası zekâyı,

Diğer İnsanları anlamak.

Onları ne harekete geçirir,

Nasıl çalışırlar.

Onlarla nasıl iş birliği yapılabilir.

Diğer İnsanların ruh halini, mizacını ve güdülerini anlamak ve ona uygun tepkiler verme yeteneği olarak tanımlamış, bu becerilere örnek meslek gruplarından mesela, başarılı satıcılar, öğretmenler ve klinik doktorların büyük olasılıkla yüksek düzeyde kişiler arası zekâya sahip olduklarını belirtmiştir.

En önemlisi de, Howard Gardner günlük hayatta kişiler arası zekâdan daha önemli bir zekâ türünün bulunmadığını söylüyor.

Psikolog Robert Sternberg ve Psikolog Peter Salovey’in de aralarında bulunduğu psikologlar, zekâyı daha geniş bir açıdan ele alarak, hayatta başarılı olmak için gereken şeyler ışığında yeniden tanımlamaya çalışmışlar. Bu yöndeki araştırmalar da , ‘’kişilerarası’’ ya da duygusal zekânın ne denli hayati öneme sahip olduğunun yeniden kabulüne yol açmaktadır.

Salovey meslektaşı Gardner ile birlikte, duygusal zekânın ayrıntılı bir tanımını sunarak, bu yetenekleri aşağıdaki beş ana başlık altında toplamıştır.

Öz bilinç: Kendini tanıma.

Öz Denetim: Duyguları idare edebilmek.

İçsel Motivasyon: Kendini harekete geçirmek.

Empati: Başkalarının duygularını anlamak.

İlişkileri yürütebilmek: İnsan ilişkilerinde akıllıca davranabilme.

Duygusal zekanın zihinsel zeka gibi yalnızca doğuştan gelen bir yapısının olmayışı, dolayısıyla tüm bu etkili becerilerin öncelikle keşfedilmesinin, sonrasında ise bilinçli yönelme ve çabalarla desteklenip güçlendirilerek, geliştirilebilecek olmasının ise, İnsanların kişisel gelişimleri açışından özenle değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Duygusal Zeka konusunu iki temel başlıkta ele aldığımızda;

Bireysel açıdan:

Duygularını tanımak ve yönetmek.

Kendini harekete geçirmek(içsel motivasyon),

Başkalarının duygularını anlamak (duygudaşlık, empati)

Toplumsal bakımdan:

Sosyal analiz.

İlişkileri yönetmek.

Yönetici veya Liderlik açısından:

İnsanları, ilişkileri doğru anlamak,

Kendini anlamak ve öz yönetim,

Sosyal ve kültürel farkındalık,

Ekibiyle iyi iletişim kurabilmek,

Yardımseverlik, sıcaklık, samimiyet, güven, dostluk, ilgi gibi insani değerlere önem vermek,

Duygudaşlık kurup, sezgileriyle insanların önce düşünce ve duyguları, sonra iş alanlarıyla ilgilenmek,

İnsanların iyi yanlarını göz önünde bulundurmak,

Öncelikle çabaların doğruluğuna inanmaya özen göstermek,

Model olmak, başarılara özen göstermek ve samimiyetle desteklemek,

Eğitim ve öğrenme ihtiyacına her zaman destek vermek,

Cesaretlendirmek ve yetkilendirmek,

Çalışanların önerilerini değerlendirmek ve teşvik etmek,

Çalışanlar ve hedefler arasında bir bağ oluşturmak,

Takım ruhuna dayalı davranmak,

Özgüven taşımak ve güven vermek,

Bireye saygı duymak, insan sevgisi ve saygıyı temel referans almak,

İletişim kanallarını eşit düzey, aşağı ve yukarı olsun hep açık tutmak,

Tüm bu yönetsel ilkeler hepimizin bildiği ve mutlaka katılacağı beceriler ve yetkinlikler olmakla beraber bir de; nükte yapmayı, şaka ve espri üretmeyi, gerektiğinde de güzel fıkralar anlatmayı başarıp ortama neşe ve coşku kazandırmayı bilmek, lider yöneticiler için çok etkili ve özel özel, duygusal bir yetenek diyebiliriz.

Paylaşmak sevgidir, berekettir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Nedim İleri - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberler Ankara Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberler Ankara hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.