Eleştirmeyi Bilmek

Dozunda ve yerinde eleştiri insanların hatalarının farkına varmalarını sağladığı gibi yol göstericide olabilmekte. İnsanlar veya kurumlar eleştiriye açık olmalı fakat eleştiri yapanların da bilinçli ve çok dikkatli olmaları gerekmektedir. Eleştirinin dozu ve üslubu çok önemlidir. Karşı tarafı rencide edecek veya moralini bozacak şekilde eleştiride bulunmaktan kaçınmalıyız. Bunun içinde yapıcı ve yıkıcı eleştiri kavramlarına çok iyi hakim olmalıyız.

Yapıcı eleştiri; Kişiye hatasını veya düzeltmesi gereken bir konuyu pozitif şekilde uygun bir üslup ile söylemek, onu küçük düşürmek yerine bilgi ve tecrübelerine istinaden doğruları veya gerçekleri görmesini sağlayabilmektir. Eleştirirken buna çok dikkat etmek gerekir.

Yıkıcı eleştiri ise; insanı tamamen rencide ederek, küçük düşürerek yapılan eleştiridir. Bunu daha çok kendisiyle barışık olmayan kendisini bilmeyen insanlar yapar. Örneğin bir insanın hatası olduğunda kişinin karakteriymiş gibi göstererek eleştirmek o kişiyi rencide etmeye sebep olur. Eğer bunu güzel bir üslupla doğruları göstererek söylerse kişi karşısındakinin hem doğruları görmesini sağlar, hem de rencide etmemiş olur.

Yazımı iletişimcilerin iyi bildiği ve kullandığı sandviç tekniği yönteminden bahsederek tamamlamak istiyorum. Sandviç tekniği ile karşınızdaki kişiyi kırmadan ve incitmeden doğruları gösterip, tavsiyeler verebilirsiniz. Sandviç ekmeğini hayal edin. 2 kat ekmek ve arasında sandviç malzemesi düşünün. Üst ekmek iltifat ortadaki malzeme eleştiri ve alt ekmek yine iltifat şeklinde bu tekniği uygulayabilirsiniz. Biz bir kişiyi eleştireceğimiz zaman iki iltifatın arasına eleştirimizi koyarsak karsımızdaki kişiyi kırmadan incitmeden fikirlerimizi tavsiyelerimizi verir ve yapıcı şekilde eleştirimizi yapmış oluruz.

Örnek vermek gerekirse; Bir anne baba düşünün çocuğunun biraz daha planlı programlı çalışmasını istiyor ve bunu kırmadan söylemek istiyorlar. İşte tamda burada bu teknik devreye girmeli. İlk önce çocugun güzel bir özelliğinden konuya girilir. ‘’‘’Kızım ders çalışma azminden dolayı seni takdir ediyoruz, bu azminden memnunuz ve biraz daha planlı programlı şekilde çalışmanın senin için daha uygun olduğunu düşünüyoruz ve bunu yaptığın takdirde hedeflerine zorlanmadan ulaşacağına gönülden inanıyoruz’’’’ şeklinde cümlemizi tamamlıyoruz. İlk olarak iltifat daha sonra araya şikayetimiz veya eleştirimizi sıkıştırıp kapanışı yine motive edici sözle yapıyoruz. Bu yöntem ile etkili sonuçlar alarak ilişkilerimizi daha sağlam oluşturmamızı sağlayabiliriz.

Fakat dikkat edilmesi gereken bir nokta var ki bu çok önemli. İlk olumlu mesajı söyledikten sonra olumsuz mesaja geçerken kullanacağımız bağlaçlara çok dikkat etmemiz gerekir. ‘Ama’ , ‘Ancak’ gibi bağlaçlar kendilerinden önceki söylenenlerin değerini azaltır ve bu yüzdendir ki kişi kendisini savunma ihtiyacı duyar. Bu nedenle geçiş cümlelerinde ‘ve’ bağlacını kullanmak çok daha doğru olur.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Atsan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberler Ankara Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberler Ankara hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.