İç Denetçi Taner Eraslan ile "Belediyeleri Kim, Nasıl Denetler?" konulu söyleşimiz

Günümüzde belediyeler oldukça önemli görevler üstlenmekle beraber bu görevleri yerine getirmek için oldukça yüksek tutarda kaynak kullanmaktadırlar. Belediyelerin yerine getirdiği hizmetler, toplumsal hayatın düzenli ve huzurlu yürümesi için gereklidir. Bu gereklilik, herkesçe genel kabul görmüş ve kaynak kullanımındaki savurganlık, fayda-maliyet ilişkisinin kurulup kurulmadığı gibi hususlarda belediyelerin nasıl çalıştığı sorgulanır olmuştur.

Bu sorgulama aslında hesap verme sorumluluğunun bir sonucudur. Kamu görevlileri, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde paydaşlara sistemli bilgilendirme yapmak zorundadır.

Paydaşlarla belediye arasındaki köprü, denetim olarak kendini gösterir. Denetim, kaynak kullanımını inceler, kurallara uygunluktan amaç ve hedeflere ulaşma performansına kadar birçok konuda belirli disiplinlerle testler yaparak, paydaşların etkin bilgi almasını sağlar.

Belediyelerin denetimini, iç ve dış denetim ile vesayet denetimi olarak saymak mümkündür. Bu çerçevede, iç ve dış denetim 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunda tanımlanmıştır. İç denetçi, anılan Kanunda Maliye Bakanlığında sertifika almış ve üst yönetici (belediye başkanı) tarafından atanmış görevlidir.Bu görevlinin asıl işi rehberlik ve danışmanlıktır. Kurum risklerine karşı kontrol önlemlerinin yeterli olup olmadığını test ederek, olumsuz sonuçlar için bulgularına yer verdiği denetim raporunu hazırlar ve öneriler içeren bu raporunu doğrudan üst yöneticiye sunar.

Üst yöneticinin, iç denetçiyi görevden alması söz konusu değildir. Bunu yapacak olan Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kuruludur.

Çok fazla karıştırıldığı için yeri gelmişken söyleyelim, belediye müfettişleri, iç denetimi yerine getirmezler, sadece inceleme ve soruşturma yaparlar.

Belediye meclisinde her yıl oluşturulan denetim komisyonu da teknik olarak iç denetim faaliyeti değildir.

Belediyelerde dış denetim Sayıştay tarafından yerine getirilir. Anılan kurum, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde, düzenlilik (uygunluk) denetimi ile performans denetimi yaparak, sonucu bir denetim raporu şeklinde kamuoyuna açıklar.

Düzenlilik denetimi, iç kontrol sisteminin tanınmasına ve risklere karşı kontrol faaliyetlerinin yeterli olup olmamasına odaklanırken, performans denetiminde stratejik yönetim çerçevesinde plan, program ve bütçe ilişkisinin doğru kurulup kurulmadığı sorgulanır.

Performans denetimlerinin anılan Kanun gereği mali veya hukuki sonucu olmaz.

Sayıştayca yapılan denetimlerin sonuçları, bu kurumun internet sitesinde duyurulmaktadır. Yine Sayıştay kendi denetimlerini, hazırladığı denetim rehberleri çerçevesinde yürütür.

İçişleri Bakanlığının, belediyeler üzerindeki denetimi ise vesayet denetiminin bir sonucu olup, Belediye Kanunu çerçevesinde mali işlemler dışında kalan işlemlerle sınırlıdır.

Dolayısıyla İçişleri Bakanlığı, daha çok soruşturma, inceleme ve araştırma görevlerini yürütmektedir.

Kısaca denetim görevlileri aşağıda verilmiştir:

- İç Denetim = iç denetçi- Dış Denetim = Sayıştay Denetçisi- İçişleri Bakanlığı = Mülkiye Müfettişleri + Mahalli İdareler Kontrolörleri

Kendi alanlarıyla sınırlı olarak Gelir İdaresi Başkanlığı vergi denetimi açısından, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da iş hukuku açısından denetleyebilir. Diğer bakanlıkların denetimi de bu şekilde belirli alanlar için özel bir kanunun verdiği bir yetkiyle olabilir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Alisa Çiçek Akyol - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberler Ankara Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberler Ankara hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.