TOHUMDA İSRAİL EFSANESİ TARİH OLUYOR

Türkiye dünya ölçeğinde önemli bir tarla ve sebze bitkileri üreticisi konumundadır. Ülkede yetiştirilen bitkiler arasında başlıca serin ve sıcak iklim tahılları, ayçiçeği, şeker pancarı, pamuk, patates, yemeklik baklagiller, muhtelif yem bitkileri ve çok geniş bir aralıktaki sebze türlerini saymak mümkündür. Bitkisel üretimde, serin iklim tahılları her ne kadar alan olarak ilk sırayı alsa da sulanabilen bazı endüstri bitkileri ve sebzeler ise parasal değer olarak toplam üretimin en büyük kısmını oluşturmaktadır. Bu üretim potansiyeline paralel olarak ülkemizde, 150’den fazla bitki türünde, binlerce bitki çeşidine ait tohumluk üretimi yapılmaktadır. Türkiye’de ortalama 900 bin ton/yıl kadar -sertifikalı veya standart nitelikli- tarla ve sebze bitkileri tohumluğu üretilmektedir. Özel sektör üretilen tohumlukların yaklaşık % 78'ni üretmektedir.

Türkiye tohumculuk endüstrisi ticaret hacmi olarak dünyadaki ilk 15 ülke arasındadır ve ülkedeki toplam sertifikalı/standart tohumluk üretim ve kullanım miktarı ise yıldan yıla artmaktadır. Tohumculuk endüstrisi Türkiye tarım sektörünün temelini oluşturmaktadır. Ülkede modern tohumculuk 1950’li yıllarda başlamış olmakla birlikte özel sektöre dayalı gelişim esas itibarıyla son 25 yılın eseridir. Sebze, çim bitkileri, şeker pancarı, mısır ve ayçiçeği tohumluk tedariki Türkiye’de uzun yıllardan beri ağırlıklı şekilde özel firmalar tarafından sağlanmaktadır. Özel sektör kuruluşlarının pamuk ve serin iklim tahılları tohumculuğunda etkili konuma gelmesi ise ancak 2006 yılında Tohumculuk yasasının çıkışından sonra vuku bulmuştur. Türkiye tohumluk dış ticareti giderek artmaktadır. Son yıllar itibarıyla Türkiye’nin tohumluk dış ticareti 300 milyon ABD Doları civarındadır. Bunun yaklaşık 120 milyon ABD doları ihracattır. Geçen yıl tohumluk ihracatını yüzde 22 oranında artıran Türkiye sektördeki İsrail efsanesini kırıyor. İçinde İsrail'in de olduğu 70 ülkeye tohum satan Türkiye'nin geçen yılki ihracat geliri ise 120 milyon doları civarındadır. Cari açığa yönelik önlemlerini artıran Türkiye kritik bir başarıya daha imza atmıştır. Birkaç yıl öncesine kadar tohumda ithalata bağımlı olan Türkiye, 2017 yılında 120 milyon doların üzerinde tohum ihracatını hedef olarak almıştır. "Tohumlar İsrail'den geliyor" sözü artık gerçek değildir. Son yıllarda Türkiye'nin İsrail'e tohum ihracatı kilogram olarak ithalatın üzerine çıkmıştır. Ağırlıklı ihracat sebze tohumu olurken rakamsal olarak da ihracatın ithalatın üzerine çıkmasına yönelik çalışmalar sürüyor. Türkiye bazı tarla bitkileri ve çoğu sebzelerde ithalat, özellikle mısır, ayçiçeği, pamuk ve bir kısım sebzelerde ise ihracat yapmaktadır. Halihazırda pek çok tohumculuk şirketi, değişik ülkelerde faaliyet gösteren pek çok yabancı şirket ile yoğun işbirliği ve ortaklıklar tesis etmiş durumdadır. Tohumculuk şirketleri aynı zamanda çok sayıda deneme ve araştırma faaliyetleri, bir diğer ifade ile ARGE faaliyetleri sürdürmektedir. Özellikle sebze bitkilerinde olmak üzere, bazı firmalar ise kendi genetik kaynaklarına dayanan ve kendi ıslahçıları tarafından yürütülen başarılı çeşit geliştirme programları yürütmektedir. Bu programlar sonucunda yeni geliştirilen sebze çeşitleri ihracatında son yıllarda hızlı bir artış gerçekleşmiştir.

Yukarıda kısaca özetlemeye çalıştığım mevcut durum ümit verici görünmektedir. Daha 10 yıl öncesine kadar birçok üründe tohum yönünden dışa bağımlı durumdayken, şimdilerde dışarıya tohum satacak duruma gelmemiz gerçekten önemli bir gelişme. Bu gelişmede özel sektörün büyük bir payı olduğu bir gerçektir. Özelikle sebze tohumculuğunda (domates ve biber başta olmak üzere) ülkemiz tohumculuğu son yıllarda büyük bir gelişme kaydetmiş, düne kadar sebze tohumluğunu ithal ettiğimiz İsrail’e bugünlerde sebze tohumu ihraç etmemiz Türk tohumculuğunun kısa sürede nasıl bir ivme kazandığını göstermesi açısından oldukça önemlidir. Bu gelişmenin gelecek yıllarda hızlı bir şekilde yukarıya doğru bir ivme kazanacağını şimdiden söyleyebiliriz.

Halen sektörde Kısa adı TSÜAB olan "Tohum Sanayicileri ve Üreticileri Alt Birliği" üyesi 750 civarında firma faaliyet gösteriyor. Şirketler; hububat, sebze, endüstri bitkileri, çayır-mera, çim ve yem bitkileri ile baklağil tohumluğu konularında çalışıyor. Üye şirketler tarafından yılda yaklaşık 700 bin ton sertifikalı tohumluk üretilmektedir. Önümüzdeki 5 yıl içinde hedef sertifikalı tohumluk üretimini 700 bin tondan 1 milyon tona, dış ticaret hacmini de 500 milyon dolara çıkarmaktır.

Türkiye tohumculuk sektöründe önemli aşamalar kaydedildiği birçok kişi ve kuruluş tarafından dile getirilmektedir. Tohumculukla ilgili faaliyetlere Tarım Bakanlığının dışında Ekonomi Bakanlığı ve diğer kamu kurumlarından ciddi destekler verilmektedir.

Ülkemizin önümüzdeki yıllarda Dünya’nın önemli tohumculuk merkezlerinden biri olacağını şimdiden söylemek sanırım hayalcilik olmaz.

Sonuç olarak eskiden beri süregelen “Tohumlar İsrail’den geliyor” cümlesi artık tarih olmuştur. Bir efsane sona ermiş ve artık Türkiye Tohumculuğu Dünya’daki önemli bir yere gelmiştir. Yakın Gelecekte Ülkemiz tohumculuğu Dünyanın ilk üçündeki yerini alacaktır. Emeği geçenlere teşekkür ediyor, başarıların devamını temenni ediyorum..

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar A. Kadir Kıran - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberler Ankara Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberler Ankara hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.