13.02.2019, 15:51

Tanzim Satış Yoluyla Belediye Hizmeti

Üreticiden tüketiciye ulaşan gıdalarda artan fiyatlar seçim öncesi gündemi fazlaca meşgul etmesi sonucu Cumhurbaşkanının " Başta İstanbul, Ankara, İzmir'de olmak üzere Tanzim Satış noktaları kuracağız. Ürünü üreticiden tüketiciye ulaştıracağız. Fiyatları indireceğiz inşallah ” açıklamasıyla benim gibi 1980 sonrası doğanlar için yeni bir uygulama olan tanzim satış karşımıza çıkmış oldu.

Bu makalemizle belediye mevzuatında tanzim satış yöntemiyle belediyelerin serbest piyasaya müdahalesinin mümkün olup olmadığına bir açıklık getirilmeye çalışılacaktır.

Tanzim kelime anlamıyla “düzenleme, düzen verme, yoluna koyma.” Demektir. Kelime amacı taşıyan bir tanzim satış faaliyeti gösteriyor ki mevcut bir düzensizlik kamu yararına müdahaleyi zorunlu kılmıştır.

Peki, bozulan bu düzensizlik ile güncel mevzuat belediyeye düzeni sağlama yetkisi vermekte midir? Fiyat düzenleme amacı taşıyan bu uygulama ile piyasadan alınan mal ve tekrar piyasaya satılacak mal ihale kanununa tabi olacak mıdır?

Yürürlükte bulunan mevzuat 5393 Sayılı Belediye Kanunu ile 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu doğrudan belediyelerin tanzim satış yapmasını, bu amaçla fon oluşturulması gibi uygulara imkân vermemektedir. Dolaylı yoldan tanzim satış amacı Türk Ticaret Kanununa (TTK) göre kurulmuş olan şirket marifetiyle yapması ise belli şartlarla mümkün olabilmektedir.

Uygulaması eskiye dayanan tanzim satış, ANAP döneminde son verildiğini bilmekteyiz. Bu amaçla Mülga 1580 Sayılı Belediye Kanununa dayanılarak çıkartılmış bulunan Belediye Tanzim Satışları Yönetmeliği yürürlükten 5393 Sayılı Belediye Kanunu ile kaldırılmıştır. Günümüzde belediyenin piyasadan tanzim satış amacıyla mal alması 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa(KİK), piyasadan aldığı veya ürettiği malı piyasaya satması ise 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu (DİK) hükümlerine göre yapılması gerekmektedir. Belediye yetkisi olmayan bir hizmeti yapmak istemesi ne kadar yetkiyi kötüye kullanmaksa, elbette ihale kanunu hükümleri gözeterek yapma amacı da saçma olacağı gibi, bir ironidir.

Buna göre gelen talimat ile geçici ve yapısal sorunlar çözülene kadar ağrı kesici amacı taşıdığını düşündüğüm mevcut tanzim satışın belediye tarafından ihale kanunu gözetilerek süratle yapılması pek mümkün görünmemektedir.

Ancak belediye tanzim amacında ısrarlıysa malı KİK in 3(a) istisna kapsamında piyasadan alma yoluna gitmeli, istisna maddesi gereğince alımın üretim kooperatiflerinden direk kaynağından yapılması, tüketim amacına yönelik olmaması şartlarını sağlaması gerekmektedir.

Belediye 3(a) kapsamında alımı ihale kanununa tabi olmadan gerçekleştirdiği kabul edersek, tarım ürününün piyasa satması için mutlaka DİK hükümlerinden açık ihale ile, encümen huzurunda satması gerekecektir. Doğal olarak hızlı müdahale yapılan mevcut uygulamanın bu DİK şartlarını yerine getirmesi mümkün görülmemektedir.

TTK ya göre kurulmuş olan belediye şirketlerinin mal satışlarında DİK e tabi olmadığı hususunu göz önünde bulundurduğumuzda yapılması gereken; şirketin KİK 3(g) parasal istisna veya 3(a) kapsamında ürünü piyasadan alarak, ihale kanuna tabi olmadan direk piyasaya satabilmesi mümkün görülmektedir.

Belediye şirketlerinin piyasadan mal ve hizmet teminlerinde 2019 yılı için 13.857.591,00 TL olup, KİK 3(g) kapsamında istisnası Kamu İhale Kurumu tarafından onaylanmış olması gerekmektedir. Ancak Kamu İhale Tebliği 4.3’e göre mal temini üretim amacı taşıması gerektiğinden, belediye şirketlerinin satmak amacıyla doğrudan mal alımını Kamu İhale Kurumunun onaylaması mümkün görülmemektedir.

İlgili mevzuatında açıkça yetkisi bulunmadan belediyeler tarafından yapılan tanzim satış uygulaması yerindelik ilkesine aykırı olacak, kullanılan kamu kaynağı kamu zararı oluşturacaktır.

Aslında halk ekmek, halk süt gibi tanzim amacı güden sosyal projeleri belediyeler TTK’ya göre kurulmuş şirket marifetiyle yaygın olarak yapmaktadır. Yerel düzeyde olumlu karşılanmaktadır. Ancak hükümet önderliğinde başlatılan fiyat düzenleme amacı güden tanzim satış uygulaması, yasal zemini olamadan bizzat belediyeler tarafından yapılması, uygulama sürdükçe, gündemdeki yerini kaybetmeyecektir.

Tahmin ettiğim üzere geçici değilse, tanzim satış uygulama gerekliliği oluştu ve seçimden sonra da devam edecekse; yasa koyucu gerekli düzenlemeyi tez zamanda çıkarmalı, yapılan tanzim satış uygulaması yasal zemine oturtulmalıdır.

Yorumlar (0)
14°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 18 Ekim 2019
İmsak 05:31
Güneş 06:54
Öğle 12:39
İkindi 15:42
Akşam 18:13
Yatsı 19:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 7 14
2. Sivasspor 7 12
3. Trabzonspor 7 12
4. Konyaspor 7 12
5. Fenerbahçe 7 11
6. Başakşehir 7 11
7. Antalyaspor 7 11
8. Gaziantep FK 7 11
9. Malatyaspor 7 10
10. Galatasaray 7 10
11. Göztepe 7 9
12. Beşiktaş 7 8
13. Denizlispor 7 8
14. Ankaragücü 7 8
15. Çaykur Rizespor 7 8
16. Kasımpaşa 7 7
17. Gençlerbirliği 7 3
18. Kayserispor 7 3
Takımlar O P
1. Ümraniye 7 14
2. Hatayspor 7 14
3. Balıkesirspor 7 13
4. Akhisar Bld.Spor 7 13
5. Fatih Karagümrük 7 12
6. Altay 7 12
7. Bursaspor 7 12
8. Keçiörengücü 7 11
9. Adana Demirspor 7 10
10. İstanbulspor 7 10
11. Erzurum BB 7 10
12. Osmanlıspor 7 10
13. Menemen Belediyespor 7 7
14. Adanaspor 7 6
15. Altınordu 7 5
16. Giresunspor 7 5
17. Boluspor 7 2
18. Eskişehirspor 7 -2
Takımlar O P
1. Liverpool 8 24
2. Man City 8 16
3. Arsenal 8 15
4. Leicester City 8 14
5. Chelsea 8 14
6. Crystal Palace 8 14
7. Burnley 8 12
8. West Ham 8 12
9. Tottenham 8 11
10. Bournemouth 8 11
11. Wolverhampton 8 10
12. M. United 8 9
13. Sheffield United 8 9
14. Brighton 8 9
15. Aston Villa 8 8
16. Newcastle 8 8
17. Southampton 8 7
18. Everton 8 7
19. Norwich City 8 6
20. Watford 8 3
Takımlar O P
1. Real Madrid 8 18
2. Barcelona 8 16
3. Atletico Madrid 8 15
4. Granada 8 14
5. Real Sociedad 8 13
6. Sevilla 8 13
7. Athletic Bilbao 8 12
8. Valencia 8 12
9. Villarreal 8 11
10. Levante 8 11
11. Osasuna 8 11
12. Getafe 8 10
13. Real Valladolid 8 10
14. Eibar 8 9
15. Celta de Vigo 8 9
16. Real Betis 8 9
17. Deportivo Alaves 8 8
18. Mallorca 8 7
19. Espanyol 8 5
20. Leganés 8 2

Gelişmelerden Haberdar Olun

@